Klasik müzik sevmeyenlerin de sevdikleri bir arya varmış

Fransa’nın ünlü komedyenlerinden Isabelle Mergault geçtiğimiz 20 Mart günü öldü.

67 yaşındaydı.

Son mülakatlarından birinde şöyle bir şey demişti:

“Bugün dış dünyanın sorunları ile mücadele edebilmek için her sabah Caccini’nin Ave Maria’sını dinliyorum…”

Son haftalarda ben de özellikle Galante yorumunu dinliyorum

Son haftalarda ben de sabahları sık sık bu aryayı dinliyorum.

Özellikle soprano Innese Galante’nin yorumu beni mest ediyor.

Tercihim de Alexander Vilumanis’in yönettiği Latvia National Symphony Orkestrasının çaldığı versiyon…

Gerçek bestecisi unutulan arya

Aslında bu parça ile ilgili bitip tükenmeyen bir tartışma var.

Referanslarda hep 1551-1618 yılları arasında, yani Rönesans’tan Barok’a geçiş döneminde yaşamış bir besteci olan Guilio Caccini’ye atfedilir.

Ancak parçanın aslında bir 20’inci Yüzyıl Rus bestecisi olan Vladimir Vavilov tarafından bestelendiği ortaya çıkmıştı.

Ne çare ki, referanslarda hala Caccini’yi görüyoruz. 

Arya müziğin elit ve aristokrat çocuğu değil

Bu parça için şöyle bir söz vardır:

“Klasik müzik sevmeyenlerin de sevdiği arya…”

Pek katıldığım bir cümle değil bu…

Çünkü bana göre “Arya” herkesin sevebileceği bir müzik biçimi…

Müziğin en elit, en aristokrat hali gibi görünür, oysa çok popüler bir damarı vardır.

Yaptığım arya albümü 8 hafta 1 numarada kaldı

Bundan yıllarca önce “Arta Kalan Zamanda” diye iki ayrı arya CD’si çıkardım.

Bana “Bu ülkede kim arya dinler” dediler.

Her ikisi de 20’şer bin adet sattı.

Çift plak olduğu için her biri 40 bin kabul ediliyordu.

Bir arya albümü Fransa’da bile bu kadar satmıyordu.

İkincisi 8 hafta boyunca Türkiye’den en çok satan yabancı plaklar arasında 1 numarada kaldı.

Aydın Doğan’ın yaş gününde en ünlü Türk tenoru ile sohbet

Geçen hafta Fransa’nın Cannes şehrinde Hürriyet’ten patronum Aydın Doğan’ın 90’ıncı yaş gününü kutladık.

Aile arasında bir kutlamaydı.

Şunu da belirteyim.

Türkiye’nin yaşadığı ve hepimizi altüst eden çocuk katliamı trajedisinden önceydi. Yoksa o gece zehir olurdu hepimize.

Gece Türkiye’nin en ünlü tenoru Murat Karahan da katıldı.

Onun da özel bir sebebi vardı.

Murat Karahan, Aydın Bey’in çok eski ve çok yakın arkadaşı rahmetli İsmet Sezgin’in akrabası.

İsmet Bey’in eşi Saadet Sezgin, Aydın Beyin liseden matematik öğretmeniymiş.

Dolayısıyla Karahan çok küçük yaşlardan beri Aydın Bey’i de iyi tanıyor.

Yerel türküleri seven ünlü tenorlar

O geceye katılıp onun en sevdiği türküleri söyledi.

İşte o gece Murat Karahan’la sohbet ettik.

Murat, benim şu an yaşayan İtalyan sanatçıları  arasında en sevdiğim tenor olan Roberto Alagna’nın iyi dostu.

Alagna ve Karahan’ın ortak bir yanı var.

İkisi de operanın çok güçlü sanatçıları ama her ikisi de ülkelerinin yerel halk şarkılarını söylemeyi de çok seviyor.

Alagna’nın Sicilya şarkıları albümü başucu albümümdür. O albümden “Mi Votu” adlı şarkısı bana Akdeniz’in en güzel türkülerinden biri gibi gelir.

Ama asıl tercih ettiğim parçası  “Malena’dır…”

Bir İtalyan şahaseridir.

Karahan’ın Operadan Hollywood turu

Murat Karahan önümüzdeki dönemde  ilginç  bir uluslararası performans turuna başlıyor. 

New York ve Viyana’da ‘Operadan Hollywood’a adlı konserler verecek.

Sonra Paris Filarmonu ile “Il Travatore” operası.

Bütün aryalar arasında ‘Nessun Dorma’yı tek geçerim

O gece aynı soruyu Karahan’a sordum:

“Sence klasik müzik sevmeyenlerin de sevdiği aryalar hangileridir?”

Hiç düşünmeden cevap verdi:

“Puccini’nin Turandot operasından Nessun Dorma…”

Arkasından ekledi:

“Tek geçerim…”

Ve son olarak da şunu söyledi:

“Bir de Donizetti’nin Aşk İksiri operasından Una Fortiva Lagrima”

Benim ilk üç aryam ise farklı

Benim için ilk üç ise şöyle:

(*) Lakme: “Flowers Duet” Catherine Jenkins

(*) Alfredo Catalani: Maria “La Wally”, Maria Callas

(*) Andrew Lloyd Weber: “Pia Jesus”, Anna Nebretko

Dünyada en çok dinlenen arya

Peki dünyada en çok dinlenen arya hangisi?

Çıkarabilmek kolay değil. 

Ama Spotify ve öteki streaming platform ölçümlerine bakarsanız, “Nessun Dorma…”

Tabii ki Pavarotti’nin yorumu.

Çünkü 1990 Dünya Kupası açılışında bu parçayı söyleyince birden bütün dünyada çok popüler oldu.

Bir opera parçası ile geniş kitlelerin en büyük buluşmasıydı bu…

Ama ben yine de iddialıyım.

Arya, klasik müzik sevmeyenlerin de çok seveceği bir müzik türüdür.

Aydın Doğan’la ilk tanışmamız bir TRT tartışma programında

Biraz da Aydın Bey’in yaş gününü anlatayım.

Bu yıl Aydın Bey’le tanışmamızın öyle sanıyorum ki 35’inci yılı.

TRT’nin özgür yıllarıydı. Onunla ilk karşılaşmamız, bu devlet televizyonunun, medya konusundaki bir tartışma programındaydı.

Yanılmıyorsam 1988 veya 89’du.

O Milliyet gazetesinin sahibi olarak İstanbul’dan, ben de Hürriyet’in Ankara temsilcisi olarak Ankara’dan canlı yayına katılmıştık.

İlk yüz yüze görüşme bir sünnet düğününde

Ama ilk yüz yüze gelişimiz, İsmet ve Saadet Sezgin’in torunlarının sünnet düğünündeydi.

O İsmet ve saadet Sezgin’in dostuydu.

Tansu ve bense  kızları Seynan ve eşi  Tamer Levent’in  arkadaşı olarak oradaydık.

Bizi aynı masaya oturttular.

Çok güzel ve sıcak bir sohbet yaptık o gün.

Sonraki görüşüm ise, 1994 yılında Hürriyet binasından gazetenin yeni sahibi olarak girerken oldu.

16 yıl boyunca en zirvedeki yılımız

Aydın Bey’le 16 yıl boyunca onun genel yayın yönetmeni olarak çalıştım.

Onun yönetiminde Hürriyet gazetesi 2008 yılında 1.8 milyar dolar piyasa değerine ulaştı.

Halka açık bölümünün yüzde 80’inden fazlası uluslararası yatırımcıların elindeydi.

Kıta Avrupa’sının ilan geliri en yüksek gazetesi haline geldi.

İnternet sitesi Avrupa’nın en çok erişim alan üçüncü sitesi oldu.

Bild’den sonra kıta Avrupası’nın en yüksek tirajlı gazetesiydi.

Aydın Bey’in hatıralarından aklımda kalan iki olay

Onca yıl boyunca bizler gazeteci olarak hatalarımızla ona çok zor anlar yaşattık.

Ama o hep bizleri korudu.

İlginç bir insandır Aydın Bey…

Şimdi hatıralarını yazıyor.

Orada iki olay var ki  yıllardır beni çok etkiliyor.

CHP’li bir aileden geliyor. Babası bir dönemin Kelkit Belediye Başkanı.

Demokrat Parti döneminde epey uğraşmışlar babası ile. 

27 Mayıs günü Demokrat Partili bir öğrenci

27 Mayıs askeri darbesi olduğu sırada İstanbul’da öğrenciymiş.

O sırada bir evde kalıyorlarmış. Aralarında yıllar sonra ANAP dönemi  Adalet bakanı olacak Oltan Sungurlu da var.

Oltan Sungurlu o zamanlar Demokrat Partiyi destekleyen bir öğrenci. Darbe günü  sonra bazı insanlar onları hırpalamaya kalkınca Aydın Bey korumuş onu.

Ama beni en çok etkileyen tutumu ise 28 Şubat döneminde askerlere muhalif yazarlarını korumasıydı.

28 Şubat sabahı bana açtığı telefon

28 Şubat olup Meclis’te yeni hükümetin kurulduğu sabah bana açtığı telefonu ölünceye kadar unutmayacağım.

Direk söze girip şunu söylemişti:

“Ertuğrul bak şimdi Yavuz Gökmen’in üzerine gelebilirler. Tansu Çiller’i destekledi diye onu işten attırmak için kampanya yapabilirler. Bu çocuğu koruyacaksın.”

Bu kadar kısa…

Üç dakika sonra yeniden aradı ve sözünü tamamladı:

“Yavuz’un maaşına da zam yap…”

15 Temmuz gecesi televizyonlara verdiği talimat

Aynı Aydın Doğan 15 Temmuz gecesi saat 21’de gazete ve televizyonlarını arayıp şu talimatı vermişti:

“Bu, seçilmiş iktidara karşı bir darbe ve biz gazeteciler bu darbenin karşısında duracağız. ”

Aynı saatlerde bazı iktidar yanlısı televizyonlar sessizliğe bürünmüşken Aydın Doğan’ın televizyonları o gece sabaha kadar darbecilere karşı yayın yaptı.

Bu yayınları susturmak için Kanal D’nin bahçesine inen askeri helikopterden çıkanlara karşı da direndi bu grubun gazetecileri…

Asıl dostluğumuz medyadan ayrıldıktan sonra başladı

Aydın Bey’le asıl dostluğumuz ben genel yayın yönetmenliğinden ayrıldıktan, o da medyadan çıktıktan sonra başladı.

Ona karşı saygım hiç eksilmedi,  hep arttı.

O gece masanın başında Aydın Bey ve eşi Sema Hanım oturuyordu.

Bütün kızları ve torunları oradaydı.

Müthiş bir aile tablosu vardı karşımda.

Çocuklar, çok iyi okullarda eğitim almış, başarılı olmuştu. Torunlar da aynı yolda ilerliyordu.

Bir ara Aydın Bey’in oturduğu yerde sanki elleriyle dans edermiş gibi şarkılara katıldığını gördüm. 

Çok güzel bir 90 yaş sahnesiydi…

Dedim ya epeydir onu bu kadar mutlu görmemiştim.

Şamdan’ın eski DJ’i Engin Yelkenci’nin müzikleri

Şamdan’ın eski DJ’i Engin Yelkenci harika şarkılar çalıyordu.

İki gece boyunca onun DJ kabininde yanında oturdum uzun süre.

Özlemişim onun müziklerini.

Aydın Bey’in  en sevdiği iki türkü  olan “Kelkit’in Altı Bağlar” ve “Altın Hızma”yı çaldı önce…

Sonra Murat Karahan’ı dinledik.

Kelkit’te başlayıp Cannes’da kutlanan 90 yıllık bir hayat

Masanın kenarında gözümün önünden bir “Aile hikayesi” akıyordu.

Kelkit’te başlayıp, bugün Cannes’da bir masanın etrafında smokinler ve tuvaletlerle kutlanan bir 90 yılın hikayesi.

Aydın Bey bütün bu yıllar boyunca beni çok şaşırttı.

Geleneklerine çok bağlı bir insandır.

Ama genel yayın müdürü olarak çalıştığım yıllarda onun modernliğe açık vizyonu beni hep şaşırttı.

O gece sadece onun değil, hepimizin son 40 yıllık tarihi de geçti gözümün önünden.

Ertesi sabah Cannes’ın La Croisette bulvarına bakarken

Ertesi sabah Cannes’da hava pırıl pırıldı.

Şehir bir yeni sinema festivaline hazırlanıyordu.

Otelin penceresinden, La Croisette denilen sahil yolundan  Akdeniz’in akıp giden zamanına bakarken, Aziz Mahmut Hüdai’nin (Hz) o güzel dizesini hatırladım:

“Günler gelip geçmekteler

Kuşlar gibi uçmaktalar…” 

Dali’nin “Penceredeki Kadın” tablosu geldi gözümün önüne nedense…

Yine Caccini’nin Ave Maria’sını dinlemeye başladım…

Gerçekten  klasik müzik sevmeyenlerin de seveceği bir parçaymış…