Elon Musk’ın Modern Haremi

Silikon Vadisi, milyar dolarlık algoritmaların ve “dünyayı kurtarma” iddialarının arkasında, aslında insan doğasının en garip ve en ilkel dürtülerinin yaşandığı devasa bir laboratuvar.

Geçtiğimiz haftalarda Oakland federal mahkemesinde görülen ve Elon Musk’ın OpenAI’a karşı açtığı (ve zamanaşımından kaybettiği) 850 milyar dolarlık o dev davanın ortasına bir bomba düştü. Ama bu kez bomba yapay zekadan değil, insan ilişkilerinin en karmaşık dehlizlerinden geldi.

Kürsüde, Musk’ın teknoloji imparatorluğunun kilit yöneticilerinden ve dört çocuğunun annesi Shivon Zilis vardı. Dava esnasında dökülen kirli çamaşırlar bir yana; tüm dünya şu gerçeğe kilitlendi: Zilis, 2021 yılında OpenAI yönetim kurulundayken ve Neuralink’te yöneticiyken, patronu Elon Musk’tan tüp bebek yöntemiyle ikiz çocuk sahibi olmuştu. O dönem romantik bir ilişkileri bile yoktu; tamamen “profesyonel ve biyolojik” bir anlaşmaydı bu. Bugün ise Elon Musk ile Teksas’ta dört çocukla resmi bir çift olarak yaşıyorlar.

Şimdi gelin, şirket içi dedikoduları ve yapay zeka kodlarını bir kenara bırakalım. Bir kadın, her gün yüz yüze baktığı, emir-komuta zincirinde üstünde yer alan patronundan neden sperm alıp çocuk yapmak ister?

Psikolojik açıdan bakıldığında, Shivon Zilis gibi Yale mezunu, Forbes listelerine girmiş, entelektüel ve hırslı bir kadının çocuk yapma kararı sıradan bir “aile kurma” özlemiyle açıklanamaz.

Karşımızda her şeyi optimize etmeye, hayatı bir veri analizi gibi yaşamaya alışmış bir Silikon Vadisi kadını var. Zilis muhtemelen etrafına baktı ve düşündü:”Madem dünyaya bir çocuk getireceğim, neden piyasadaki en yüksek profilli, insanlığı Mars’a götürmeye çalışan, vizyoner (ve evet, biraz çılgın) genetik materyali seçmeyeyim?”

Sosyobiyolojik açıdan kadınlar, çocukları için en güçlü korumayı ve en iyi genleri sağlama eğilimindedir. İlkel çağlarda bu “en iyi avcıyı” seçmek anlamına geliyordu; 2020’lerde ise “dünyanın en zengin ve en dahi adamını” seçmek anlamına geliyor.

Zilis, romantizmle vakit kaybetmeden doğrudan hedefe yöneldi: Genetik optimizasyon. Musk’ı bir eş olarak değil, adeta birinci sınıf bir “sperm bankası” olarak gördü.

İş hayatında bir kadının erkek patronu karşısında yükselmesinin sınırları var. Cam tavanlar, şirket politikaları, yönetim kurulu dengeleri… Peki, o patronla aranızda soy ağacı bağı kurduğunuzda ne olur? Cam tavan birdenbire tuzla buz olur.

İlişkiler matematiği der ki: Bir erkeğe projenizi onaylatmak zordur, ama ona kendi minyatür kopyasını kucağına vermek, dünyadaki en büyük manipülasyon (veya bağlılık) gücüdür. Bu durum, iş dünyasındaki güç asimetrisini altüst etmenin en sıra dışı yoludur.

Zilis, Musk’ın şirketlerinde sadece bir çalışan olarak kalabilirdi. Ancak o, Musk’ın gezegeni kolonileştirme ve “nüfus çöküşünü engelleme” takıntısını (Musk’ın sürekli çok çocuk yapılması gerektiği yönündeki postlarını hatırlayın) harika bir iş fırsatına çevirdi. Patronunun egosunu ve ideolojisini öyle bir yerden yakaladı ki, adamı kendi hayatının “ortak yapımcısı” haline getirdi.

Shivon Zilis gibi 7/24 yapay zeka geliştiren, yönetim kurullarında sabahlayan bir kadının, barlarda veya flört uygulamalarında “doğru dürüst bir adam” arayacak vakti var mı? Kesinlikle hayır. Tinder’a girip “Merhaba, ben yapay zeka dehasıyım, hadi kahve içelim” demek ve muhtemelen egosu kırılacak bir erkekle vakit kaybetmek zor iş.

Zilis, kariyer basamaklarını tırmanırken biyolojik saatini kaçırmak istemeyen ama geleneksel ilişkilerin getirdiği “trip atma, yemekte ne yiyeceğiz, annengile ne zaman gideceğiz” dertleriyle uğraşmak istemeyen akıllı kadının prototipi. Evlilik yok, romantizm baskısı yok; sadece saf, net bir proje ortaklığı. (Tabii sonradan aşık olup aynı eve taşınmaları projenin “beklenmedik bir yan etkisi” olabilir, orası ayrı.)

Peki ya Elon Musk cephesi?

Dünyanın en zengin adamı, neden laboratuvar ortamında kendi şirketindeki bir yöneticinin yumurtalarını döllemeyi kabul eder? Burada karşımıza Musk’ın meşhur “Nüfus Çöküşü” takıntısı çıkıyor.

Musk yıllardır X üzerinden “Akıllı insanlar çocuk yapmalı, yoksa insanlık çökecek, Mars’a gönderecek adam bulamayacağız” diye bas bas bağırıyor. Musk, kendi zekasına ve genlerine o kadar aşık ki, dünyayı kurtarmanın yolunun kendi kopyalarını çoğaltmaktan geçtiğine inanıyor.

Bence Musk bunu bir “kaçamak” veya “sadakatsizlik” olarak görmedi; adeta insanlık neslini tükenmekten kurtaracak kutsal bir “üstün zekalı çocuk üretme projesi” olarak kabul etti.

Eski çağların kralları güçlerini pekiştirmek için her eyalete bir çocuk bırakırdı. Musk da modern dünyanın teknoloji kralı olarak, yapay zeka ve nöroteknoloji şirketlerinin başına kendi soyundan gelen hanedan üyelerini yerleştirmek istiyor olabilir.

Çalışanına sperm vermek, onun gözünde bir patronun çalışanına sunduğu “en üst düzey şirket içi bonus” gibi bir şey. Dışarıdan bakıldığında bu durum, güçlü bir erkeğin (Musk) her şirkette çocuk bırakan egomanyak bir hükümdar gibi görünmesine yol açabilir. Ama sosyolojik ve psikolojik bir büyüteçle baktığımızda durum tam tersi: Buradaki asıl stratejist Shivon Zilis. O, Silikon Vadisi’nin en güçlü adamını, onun en zayıf karnından (bıraktığı miras ve genetik takıntısı) yakaladı. Kariyer basamaklarını tırmanırken geleneksel ilişkilerin getirdiği “trip atma, yemekte ne yiyeceğiz, annengile ne zaman gideceğiz” dertleriyle uğraşmak istemeyen akıllı kadın, sistemi hackledi.

Mahkemede ortaya çıkan mesajlarda gördük; Musk OpenAI’a savaş açıp yeni şirketi xAI’ı kurarken, Zilis arkada gizli bir köprü gibi çalışmış, iki taraf arasında mekik dokumuş. Hatta bir arkadaşına çaresizce,”Çocuklarınızın babası rakip şirket kurarsa yapacak bir şey yok, ayrılmak zorundayım”diye dert yanmış.

Dışarıdan bakıldığında bu durum, güçlü bir erkeğin (Musk) her şirkette çocuk bırakan egomanyak bir hükümdar gibi görünmesine yol açabilir. Ama bir büyüteçle buradaki asıl stratejist Shivon Zilis. O, Silikon Vadisi’nin en güçlü adamını, onun en zayıf karnından (bıraktığı miras ve genetik takıntısı) yakaladı. Hem “insanlık için yapay zekanın en iyi sonucuna” hizmet etti hem de geleceğin dünyasını yönetecek olan genlerin ortağı oldu.

Bir kadın neden patronundan sperm almak ister? Çünkü bazen bir şirkette terfi almanın en iyi yolu yönetim kurulunu etkilemek değil, o yönetim kurulunun ve hatta geleceğin dünyasının sahiplerini bizzat doğurmaktır.

Ne diyelim, Silikon Vadisi’nde aşk da iş de kesinlikle başka bir algoritmayla çalışıyor ve bu algoritmanın kazananı şu an için Shivon Zilis gibi görünüyor!